Grensoverschrijdende samenwerking,
van ad hoc naar structureel

Eefje Kouters (rechts) en Lotte Heijgelen (links) hebben zich samen met burgemeester Raymond Vlecken bezig gehouden met een onderzoek en plan van aanpak

voor grensoverschrijdende samenwerking vanuit

de gemeente Landgraaf. Een plan om in de toekomst binnen dit thema van ad hoc acties naar een structurele aanpak te gaan.


De huidige coalitie vraagt een tweeledige aandacht

voor het onderwerp grensoverschrijdende samenwerking. Een van de speerpunten betreft het geven van nieuwe impulsen aan de stedenbanden met Übach-Palenberg en Andrychow (Polen). Het andere speerpunt betreft de intensivering van de grensoverschrijdende samenwerking met de Duitse buurgemeenten binnen Kreis Heinsberg

en StädteRegion Aachen. Deze intensivering betreft

niet enkel de gemeentelijke organisatie, maar ook het Landgraafse bedrijfsleven en de maatschappelijke

organisaties. De vormen van samenwerking dienen

zichtbaar te worden voor inwoners en ondernemers,

waardoor er economische en maatschappelijke

voordelen ontstaan voor de buitenlandse gemeenten

en de gemeente Landgraaf.


Het ervaringsonderzoek is het afgelopen jaar uitgevoerd door Eefje Kouters en Lotte Heijgelen, in opdracht van burgemeester Raymond Vlecken. Eefje Kouters is

beleidsmedewerker economische structuurversterking, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling en Grondzaken.

Lotte Heijgelen is Personal Assistent van burgemeester Raymond Vlecken en staat hem inhoudelijk bij in

zijn portefeuille.


Een belangrijke speler en aanjager voor gemeenten

met betrekking tot dit thema is het Ministerie van

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). In het huidige regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’

is geformuleerd dat het kabinet werk maakt van het

wegnemen van belemmeringen die ervaren worden

in de grensregio’s. BZK hanteert hierbij een zevental

onderwerpen, die tevens de leidraad hebben gevormd voor het ervaringsonderzoek, te weten:


1. Informatievoorziening

2. Arbeidsbemiddeling

3. Buurtaal en cultuur

4. Diploma erkenning

5. Stages en leerwerkplekken

6. Bereikbaarheid

7. Ondernemerschap




Een breed onderwerp dat vaak een zoektocht vormt, waarbij belemmeringen, maar ook successen gedeeld worden

Vanuit de gemeente Landgraaf is de afgelopen tijd,

aan de hand van nevenstaande onderwerpen, in nauwe

samenwerking met enkele ondernemers uit Landgraaf en de buurgemeenten onderzocht: Wat zijn de huidige belemmeringen en knelpunten? Waar kunnen we elkaar versterken? Waar liggen kansen om gezamenlijk op te trekken? Hoe zorgen we voor een win-win situatie?


De inzet van het afgelopen jaar was breed. Gericht

op informatie ophalen en spiegelen van behoeftes en plannen. Hiertoe zijn Grensevents georganiseerd,

waarvan de eerste plaats vond bij Heuschen & Schrouff in Landgraaf en een tweede event in Geilenkirchen bij CSB-System. Naast een bedrijfsbezoek bestonden deze events uit een informatief en interactief deel over de vraagstukken die er leven rondom grensoverschrijdend samenwerken. Daarnaast zijn er werkbezoeken geweest van Andy Dritty, Gedeputeerde Ruimte, Wonen en

Europa van de Provincie Limburg en Willemieke Hornis, programmamanager Grensoverschrijdende samenwerking voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties. Waarop ook een bezoek aan de Lidl

fabriek in Übach-Palenberg plaatsvond. Er werden

gesprekken gevoerd met onder meer burgemeester

Corsten van Selfkant en burgemeester Wolfgang

van Heinsberg.


Er is een bestuurlijke en een ambtelijke TaskForce

opgericht met burgemeesters, ondernemers en

ambtenaren van de gemeenten Landgraaf,

Übach-Palenberg en Geilenkirchen. Deze groepen

hebben als doel tot uitvoering te kunnen komen en

een klankbord te zijn in kleine setting. Om alle

activiteiten zichtbaar te maken en breder te delen

middels een grootschalig Grensevent is de gemeente Landgraaf een samenwerking aangegaan met

Judith Eurlings en Rob Essers van EuregioBizz.


Er is geconstateerd dat informatievoorziening,

arbeidsbemiddeling, economie en onderwijs, de meeste aanknopingspunten opleverden voor Landgraaf en de directe buurgemeenten. Daar zal dan ook in eerste

instantie de aandacht naar toe gaan. Bovendien is uit

analyse gebleken dat Landgraaf tot nu toe vooral

grensoverschrijdend samenwerkt op ad hoc basis.

Om tot een intensieve samenwerking en structurele

invulling te komen dient het onderwerp structureel

op de agenda te komen binnen de diverse afdelingen

en dienen Duitse buurgemeenten met grotere regelmaat betrokken te worden.


Het Grensevent op dinsdag 10 december is bedoeld

als moment om het onderwerp breder onder de aandacht te krijgen en als reflectiemoment om te kijken of de

plannen in de goede richting zitten. Grenzen worden

geslecht en samenwerking opgezocht. Net zo makkelijk over de grens naar Duitsland als binnen Nederland. Het

is een organisch proces dat groeit naarmate men ermee bezig is. Een breed onderwerp dat vaak een zoektocht vormt, waarbij belemmeringen, maar ook successen gedeeld worden. Laten we samen met de gemeente als inwoners, ondernemers en onderwijs onze blik verruimen.